Matg

Dad Annalis Schaniel

Il matg è puspè qua. Il matg cun sias bellezzas. Las flurs prospereschan. Il sulegl stgauda la membra marva dal lung enviern. Las mattas tiran en las rassas cun ils chaltschiels fin sut la schanuglia, ils mats prendan ord stgaffa las chautschas curtas.
Tut questas frasas ma van tras il chau, frasas udidas en chanzuns da primavaira, legidas en cudeschs da scola sut il chapitel stagiuns, vesidas sin maletgs da la pictura naiva. Il matg... betg mo il mais da la natira sveglianta, er quel dal laud a l'amur tranter pèr. Tgi na s'inamurass betg gugent il matg, cur ch'ils senns sa dasdan, cur ch'il sang cula pli spert, cur che la pel ristga da sa metter plaun plaun puspè a sulegl?
Mintgatant succedi lura vairamain: in egliada, il cor che batta pli svelt, il flad daventa pli profund, il parfum da la persuna adurada sa derasa dapertut, ses profil accumpogna ins en mintga chantun... Tut quai èn regurdientschas al u desideris per il mais da matg.
Er en scola èsi in mais spezial. Finalmain puspè or en la natira, suenter d'esser stà in enviern en il stgir, il chaud ed il stretg dals salvs serrads. Ir a rimnar flurs, definir las vuschs dals utschels turnads dal sid, malegiar ils prads primavauns e far in u l'auter fieu sin las plauncas libras da naiv.
Er il di da la mamma. Rimnar per ella ils chalamandrins, metter els en in taglier e pusar sin ils monis entamez in crap, bagnar cun aua per ch'els sa drizzian dretgsi, striegn u simplamain ina reverenza a la mamma amada?
Il mais da Nossadunna. Ir en baselgia, far las processiuns a las differentas chapluttas enturn vischnanca, l'odur dal guaud frestg lavà, il fraid da la damaun enturn las chommas cuvertas da chaltschiels gross ed ina rassa curta.
Matg, il mais per sa legrar sin las vacanzas, pli baud gia cumenzadas la fin dal mais. Far plans per quellas vacanzas uschè manaivlas, bunamain palpablas. Nua ir a gudagnar ils raps da giaglioffa? Nua passentar silsuenter las vacanzas bain meritadas? Ir tar la tatta u l'exteriur? Visitar ina camarata da correspundenza? Pli tard: far plans per ir cun las amias en l'Italia cun la tenda e viver là dis da mai murir. Sa preparar per ils examens en scrit, emplenind il chau ed il cor e las notgs memia curtas, causa dals blers concerts primavauns seguids da festas cun saut e spaghettis.
Matg, in mais che chaschuna uss in pau nostalgia. Il segund decenni da mia vita è gia daditg surpassà, jau m'approximesch gia al quart. Il mais è daventà pli pauc aventurus. Il cor na fa pli tants sigls, las notgs han ina durada normala, las temas d'examens ed amurs betg respundidas èn svanidas, il di da la mamma ves jau uss da l'autra perspectiva, las flurs retschaiv jau d'ina matta gia baud creschida, che banduna prest il gnieu e che jau sto laschar partir. Malgrà la madirezza da l'esser creschì, la savur, l'odur dal matg è restada. Ella ma regorda a tut quai ch'ha furmà mai, ch'ha dà ils gronds stauschs a mes sentir ed agir ed ella è la vusch avertenta cur che jau sun memia raziunala e creschida: quai nun è tut, la vita spetga anc adina da vegnir scuverta da tai, ti la stos mo tschiffar. Vinavant dunna, mintga di è ina carmalada, sumegliant a la siringia en sias colurs multifaras.