La partenza

Enconuschas ti Mauro? Na? Sas, el stat vi là en quella chasina sper la plazza da giugar. Ve, lain avrir la porta per guardar tge ch’el è londervi da far. Mauro è vi da pachetar ses satgados, il satgados cotschen ch’el ha survegnì da Nadal da sia madritscha. Mamma vegn da stgala si.

«Tge fas, mes char?»

«Jau sun vi da pachetar. Oz vom jau davent!»

«Ma nua vas?»

Mauro studegia in mument. «Jau vuless viagiar enturn il mund.»

«Spetgas anc fin suenter gentar? Alura poss jau far insatge che ti has gugent.»

«Gea, alura poss jau anc dir chau a bab.»

La mamma va en cuschina e prepara in gentar spezial: liongias engiadinaisas cun tartuffels e salata. Il mat dovra bleras forzas per ses viadi.

Mauro prenda ses chaun da taila, il cuntè da lain, in cudesch e pachetescha tut en ses satgados cotschen. Suenter prenda el cumià dals giugarets e va en cuschina tar mamma.

Pauc pli tard vegn era bab a chasa. «Jau hai gì enorm blers telefons oz en damaun.» El prenda in sitg suc da maila.

«Mauro vul far in viadi, in viadi vaira grond.» Mamma dat ora las liongias.

Bab prenda tartuffels. «Gea, mangia, mes char, alura has era avunda forzas.»

Mauro taglia sia liongia. «Jau vom enturn il mund!»

«Quai è propi lunsch, cura turnas puspè?»

«En in onn, precis en in onn sun jau puspè qua. A la mussadra hai jau gia raquintà tut.»

Pli tard baivan bab e mamma anc in café. Suenter va bab puspè en biro. Ma avant ch’el parta, va el giun tschaler e porta sia suga da pumpiers. «Quella pos segir duvrar ina giada, sche ti es en in grond privel, ins na sa mai.» Bab dat a Mauro in bitschun sin il nas.

Mauro pachetescha la suga da pumpiers en ses satgados cotschen e tira en ils chalzers da muntogna e sia giacca chauda.

Mamma vegn cun in satgin da taila che glischa sco aur. «Quest satgin è plain buna rauba da mangiar. Ti pos prender ora uschè bler sco che ti vuls, igl ha adina puspè en insatge.»

«En in onn vuless jau puspè mangiar liongias engiadinaisas cun tartuffels.»

Mauro metta si il satgados e spetga fin che la mamma al serra la serranetga da la giacca. Era mamma al dat in bitschun.

«Mamma, quai na basta betg! Ti ma stos dar bitschs per in entir onn.»

E mamma dat bitschs sin il frunt, sin las vistas e sin la bucca fin che Mauro na po betg pli trair il flad.

Ella guarda co che Mauro rampigna sur la saiv e co ch’el svanescha tranter las chasas. Ma ella na vesa betg che davos baselgia spetga in dragun verd stgir cun alas violettas. Mamma na vesa era betg co ch’il dragun parta cun Mauro sin las spatlas.

La citad en l’aua

Il dragun verd stgir cun las alas violettas sgola sur las muntognas. Mauro sa tegna ferm vi da las ureglias dal dragun. El na vul betg anc sa platgar. Las muntognas dal Grischun enconuscha el gia. El vul vesair insatge nov. Plaunet vegnan las muntognas sut las alas dal dragun pli pitschnas.

«Vuls vesair insatge spezial, Mauro, insatge ch’ins na vesa betg mintga di?»

Mauro smatga be fin las ureglias dal dragun. Quai vul dir gea.

Gia da lunsch ves’ins quella lingia fina, nua che la terra è a fin e la mar cumenza. Sin l’aua blau clera ves’ins puncts nairs che sa movan plaunet. Bartgas. Mauro n’ha anc mai vis la mar. El emprova da vesair il cunfin da l’aua, ma quai è impussibel.

«Ta tegna ferm, char mat, e serra ils egls. I dat ina surpraisa!»

Mauro smatga ensemen ils egls, ins auda in schuschurim, schsch. Mauro senta co ch’il dragun sa platga.

«Sche ti ma dovras, alura cloma!» e davent è il dragun.

Mauro avra ils egls.

«Eh, ciao. Vuls vesair mia citad?», dumonda in mat cun pullover strivlà e chapè da strom. Ma curius, da quel mat ves’ins be la mesadad sura. Mauro va pli datiers. A l’ur da la giassa hai in chanal ch’è plain aua. Il mat stat en ina bartga naira.

«Ma, avais gì in grond desaster?» Il mat guarda tut stut. «Danunder vegn quest chanal e l’aua?»

«Ma dai, tge pensas? Quai èn nossas vias, ve, siglia en, jau ta muss tut.» Angelo, uschia ha num il mat, prenda ses rembel ed in gir misterius cumenza.

Il chanal va tranter chasas en, tras portas e fanestras ves’ins en ils tschalers e las cuschinas, pitschnas punts passan suravi ed Angelo sto far attenziun da betg pitgar en ses chau. Davant els sa ferma ina bartga a motor. Dus umens siglian a la riva e cumenzan a chargiar satgs da rument.

«Ma, n’avais naginas vias per ils autos?» Mauro guarda tut stut.

«Aspetta, jau ta muss ina da nossas vias.» Angelo navighescha enturn ina curva e davant els vesan els in chanal pli lartg. Ma tge traffic! Dapertut bartgas a motor che van vi e nà. Posta, verdura, quadrels, tut vegn transportà sin l’aua.

«Quai è bain in siemi, navair?» Mauro fruscha ils egls.

«Ma eh, che pensi, quai è Venezia, ina citad propi speciale.»

Angelo mussa ils chanals ils pli stretgs, punts autas e punts bassas, giassas e plazzas largias, palazis cun fanestrunas e baselgias cun portals ch’èn pli auts che la chasa da Mauro en Engiadina. E tut è construì amez la mar.

A la fin sa ferman els sper ina riva largia cun gronds hotels. Ma tge vesan els là? Sin in pilaster aut è ina statuetta d’in liun. E tgi sesa sin il dies dal liun? Precis, il dragun da Mauro. Turists e policists stattan enturn e fan segns da vegnir giu, ma il dragun verd stgir na sa mova betg. Mauro tschivla cun ils dus dets pitschens ed il dragun stenda las alas.

«Chau, Angelo, grazia fitg. Jau stoss ir, jau fatsch in viadi enturn il mund.» E gia è qua il dragun e parta cun Mauro sur las undas da la mar.

Il gigant

Il dragun da Mauro sgola sur la mar. La mar è blaua ed il tschiel era. Suenter in mument è quai lungurus.

«Tge crais», Mauro tira in pau vi da l’ureglia da ses dragun, «vi da tge penda quest tschiel blau?» Sch’ins fa in viadi enturn il mund sco noss Mauro, ston ins bain savair la resposta a talas dumondas.

«Has tema da gigants, mes mat?» Il dragun verd stgir ha midà direcziun e sgola vers in nivel.

«Na, na, ma tge crais?» Per fortuna na guarda il dragun betg enavos, uschiglio avess el vis che Mauro è daventà in pauet sblatg.

Suenter in pèr minutas sgol ves’ins in’insla grischa sut quel nivel. Spelm e grippa mainan stip ensi, ins na vesa però nagin piz, quel è probablamain zuppà en il nivel.

Els sgolan trais giadas enturn l’insla e sa platgan finalmain sin ina pitschna chaglia che penda vi dal spelm.

«Si là, Mauro, survegns ti la resposta a tia dumonda.»

Mauro tira or dal satgados la suga da pumpiers che ses bab al aveva dà sin via. Senza guardar enavos rampigna Mauro ensi. Ina giada po el mo sa tegnair cun il det pitschen vi dad in’erva, in’autra giada stat el cun il piz d’in pe sin in pizzin fin sco ina guglia. Pli tard vegn el tar in crap pli grond che ha la furma d’in pe enorm. Pudessi esser che...

«Tgi disturba mes ruaus?» La terra trembla ed il vent stira vi da la giacca da Mauro. Il gigant!

«Stgisa», il mat rampigna vinavant d’ina chomma si, «jau sun Mauro ed avess ina dumonda fitg impurtanta.»

«Ha, ha, ha, betg ma far sguzias.» La chomma trembla vi e nà e Mauro sto sa tegnair per betg vegnir schlavazzà davent. «Tge vuls savair?»

«Vi da tge penda il tschiel blau?»

«Ve si a guardar, jau ta muss il grond misteri dal tschiel!»

Suenter las chommas vegn in venterun, il pèz, ina barbuna e la spatla che para in bun lieu per avair la survista.

«Vesas mes bratsch?» Mauro guarda ensi, e propi: cun ses maun tegna il gigant si ina taila blaua. El è sco il pal da mez d’ina gronda tenda.

«Tegnas ti si tut il temp il tschiel?»

«Insatgi sto far quella lavur, ma plaunet hai jau avunda. Jau faschess gugent ina giada ina pausa.»

Mauro rampigna dal bratsch si fin al maun. Il gigant tegna ferm la taila blaua dal tschiel. Mauro prenda la suga da pumpiers e lia ensemen ils pizs da la taila. I n’è betg simpel da pender si l’entir tschiel cun ina suga da pumpiers. Per fortuna hai en la vischinanza ina staila cun in crutsch e Mauro ha emprendì blers nufs da ses bab.

In tschivel ed il dragun verd stgir cun las alas violettas è qua.

«Grazia fitg, Mauro, ussa hai jau finalmain vacanzas!» Il gigant siglia giu en l’aua e cumenza a nudar.

Ditg guarda Mauro enavos fin ch’ins vesa mo anc il nivel. Mauro sto rir. Sche la glieud savess ch’il tschiel penda mo vi dad ina suga da pumpiers...

Il pajais dals giats

Sch’ins fa in viadi enturn il mund sco Mauro, ston ins durmir da temp en temp. Mauro stenda damai las chommas e sa tegna bain vi da las alas violettas dal dragun. «Buna notg, jau dorm uss in pau.»

«Buna notg», respunda il dragun verd stgir. «Tgenin è tes animal preferì?»

Mauro guarda si vers il tschiel. Las emprimas stailas cumparan. «Il giat.» Alura serra el ils egls.

«Ta disturba quai, sche jau sgol vinavant?» Ma Mauro dorma gia e na dat betg pli resposta.

Pir cura ch’il sulegl trametta ils emprims radis sin la terra, avra il mat ils egls. Mintga damaun datti in’autra surpraisa.

Trais giattins emprovan d’avrir il satgados cotschen che Mauro ha survegnì da sia madritscha. «Tge èsi? Avais fom?»

«Miau, miau, miau!» Mauro avra ses satgados. La mamma al aveva bain dà quest satgin da taila cun mangiativas, hei, qua è el, il satgin mirveglius che n’è mai vid.

Mauro tira or in toc schambun ed ils giattins cumenzan a magliar. Tge bellins!

Entant ch’ils giattins s’occupan dal schambun, vegn natiers in chaun. Cura ch’el vesa ils trais mins, cumenza el a currer. Ma el è memia plaun. Fin ch’el è tar Mauro èn ils giattins gia sin ina planta e guardan giu. «Miau, miau!»

Ma il chaun na va betg davent. Adina puspè siglia el si e fa ina tarmenta canera. Ma – tge è quai?

«Schsch, schsch!» Ina gronda sumbriva vegn giu da tschiel, il chaun guarda si, sa volva e curra davent.

«Pertge na laschan ils chauns betg en paus ils giats?»

Il dragun verd stgir sa sgratta davos las ureglias.

«Sas, char Mauro, ils chauns èn schiglius. Dapi millis dad onns.»

«Quai n’è bain betg pussaivel, ils chauns èn pli gronds, pli ferms ed era pli svelts.»

Entant ristgan ils trais giattins da vegnir giu da la planta. «Guarda mo co ch’i tremblan. Els tschertgan segir la mamma.»

«Ve, Mauro, prenda tes satgados ed ils giattins, alura giain nus.»

Ils giattins n’èn probablamain anc mai sgulads. Tuts trais sa zuppan sut il pullover da Mauro. L’emprim ves’ins mo il mellen dal desert, suenter in mument cumparan muts cun chaglias. E davosvart, en ina val largia, ves’ins il piz d’ina piramida. Mauro guardass gugent la cuntrada, ma ils giattins fan in gieu sut ses pullover e sgrattan.

«Quai è la mamma da tut ils giats.» Il dragun mussa sin ina grondischma statua en furma d’in giat cun il chau dad ina dunna. «Quella vegn numnada ‹sfinx›.» Mauro auza il pullover per ch’ils giattins possian vesair la statua. «Miau, miau, miau.»

Mauro ri. «Quels han chapì. Ed jau era. Pervi da quella statua èn ils chauns uschè schiglius.»

Suenter in’urella èn els puspè enavos e Mauro lascha ir ils giattins. A la fin survegn mintgin anc in toc schambun. «Navair, ussa chapis ils chauns. Quai èn propi paupers animals.» E davent è Mauro cun ses dragun.

La bartga sin il mut

Mauro ha gia vis ina bella part dal mund. Sin il dies da ses dragun verd stgir cun las alas violettas sgola noss mat sut il blau dal tschiel. Sch’el guarda engiu vesa el pajais esters, inslas ed adina puspè la mar.

«Taidla ina giada, char dragun», cloma Mauro ina damaun, «insatge ma para fitg curius.»

«Curius è bler, mes mat!» Il dragun volva il chau e ri.

«Sas», cumenza Mauro puspè suenter in mument, «ussa hai jau vis la mar senza bartgas e la mar cun bartgas.»

«Gea, quai è gist.» Il dragun guarda enturn. «Per il mument avain nus ina mar senza bartgas.»

«Ussa ma dumond jau, sch’i dat era ina bartga senza mar? Crais ti ch’i dettia insatge uschia?»

Il dragun na dat nagina resposta. Suenter in mument però mida el la direcziun.

«Nua giain nus?»

I dat muments ch’il dragun na discurra betg. El sgola guliv e lascha Mauro sulet cun ses patratgs. Il mat guarda enturn e spetga. Pli tard vesa el sut las alas ina cuntrada brina. Mo enturn ils vitgs cun lur clutgers satigls hai strivlas verdas e melnas. Anc pli tard vesa el dalunsch in’auta muntogna.

Tgi sa sch’il dragun pensa anc vi da la bartga? En grondas stortas suondan els las costas da la muntogna, e propi: sin in spitg ves’ins ina chascha da lain cun in tetg.

Pauc pli tard sa platgan els daspera.

«Va en, char mat, jau dorm entant.» Il dragun posa il chau sut l’ala dretga e serra ils egls. Ina rampa maina ensi vers duas portunas avertas. Igl è magari stgir en quella chistuna. Sulers mainan envi ed ennà. Dapertut hai chabgias avertas. En ina pitschna stanza sesa in um vegl cun ina barbuna alva.

«Tge fas ti qua?»

Il vegl envida ina chandaila. «Jau spetg fin che la mar vegn nà qua, alura na sun jau betg pli sulet.»

«Impussibel!» Mauro scurlatta il chau. «La mar è fitg lunsch davent. Quella na turna betg nà qua.»

«Jau spetg tuttina. Pervi da la mar hai jau construì questa bartga. Jau sun numnadamain in ami dals animals.» L’um vegl mussa sin il suler cun las chabgias.

«Sch’il mund avess anc ina giada da vegnir inundà, alura sun jau pront cun mia arca.»

«Prendessas cun tai era draguns verd stgirs cun alas violettas?»

«Tar mai han plaz tut ils animals. Jau na laschass enavos gnanc in, era betg tes dragun. Ma entant sun jau tut sulet. Betg in unic animal na ma fa cumpagnia.»

Or dal satgados cotschen che la madritscha al ha regalà tira Mauro ses chaun da taila. «Quai è fitg in char, a quel pos ti raquintar tut.»

L’um vegl prenda en bratsch il chaun da taila. El cumenza a discurrer cun l’animal e na senta betg che Mauro abanduna la bartga curiusa sin il spitg da la muntogna.

Il vulcan stiz

Blera glieud fa sgols tras l’aria. Prest tuts fan diever dals aviuns. Mo betg noss Mauro. El fa in gir enturn il mund sin il dies dad in dragun verd stgir cun las alas violettas. In viadi che dura in entir onn.

Ils aviuns dovran per sgular in benzin spezial che ha num cherosin. Tge che ses dragun dovra, na sa Mauro betg precis. Ma quai sto esser insatge dal tuttafatg spezial, pertge ch’els vegnan perfin da sgular pli svelt ch’ils aviuns. Mo betg oz en damaun. Il dragun ha la tuss e sgola mo anc plaun.

«Igl è uras che nus chattain in vulcan.»

«Jau n’hai anc mai vis in, mo sin fotografias.»

Bab ha in cudesch ch’el ha gia mussà a Mauro.

Il dragun na vegn betg pli da sgular guliv, els fissan prest crudads en la mar, sch’els n’avessan betg chattà ina pitschna insla grischa.

«Jau dovrel insatge da magliar, Mauro, uschiglio na sun jau betg pli bun da sgular.»

Mauro avra ses satgados cotschen e prenda or dal satg da taila cun las mangiativas in toc paun, in mez salsiz ed in mail. «Tge has il pli gugent?»

Il dragun serra ils egls. «Quai n’è nagut per mai, jau dovrel insatge spezial, insatge chaud...»

I n’è betg uschè simpel per in mat da scolina da chattar insatge adattà per in dragun. Sin l’insla na crescha nagut, i dat mo craps e spelms. Amez l’insla è ina pitschna muntogna. Il piz para dad esser taglià davent. Sisum ves’ins fim.

«Guarda, si là cuschina insatgi.»

Mauro ed il dragun rampignan siadora. La muntogna ha in ur che maina enturn in crater.

Ils egls dal dragun cumenzan a glischar. «Quai è in vulcan, in pitschen vulcan. Speranza è el en funcziun, alura pudess jau magliar in plat lava.»

«Tge è lava?»

«Quai è ina schuppa da crappa e metal ch’è daventà liquid.»

Mauro ed il dragun guardan en mintga fora, ma els na chattan nagut. Il vulcan è stiz. Mo or dad ina sfessa en la terra vegni fim.

«In dragun dovra mintga tschient onns ina cuppa lava, uschiglio n’è el betg pli bun da sgular.» Il dragun sa metta per terra e grondas larmas culan or dals egls mellens.

Tge fa bab adina, cura che nus brassain la dumengia liongias sur il fieu? El buffa sco in nar fin ch’il fieu arda. Mauro stat en schanuglias e buffa en la sfessa. Adina puspè.

E propi: suenter in’urella litgan las emprimas flommas vi da l’ur da la sfessa. La terra trembla ed ella s’avra. Or da l’intern dal vulcan cula in liquid grisch che toffa sco l’enfiern.

Il dragun sa litga la bucca e cumenza a baiver.

«Mmmh, tge bun, vuls era empruvar?»

Mauro sa tschenta sin l’ur dal crater e prenda natiers paun e salsiz.

«Hmm, forsa in’autra giada. Uschiglio cumenz jau anc a spidar fieu. E quai na va betg uschè bain en scolina...»

La glisch da la mar

Plaun sgola il dragun verd stgir cun las alas violettas sur la mar. Mauro guarda engiu.

«Adina mo mar, quai è in pau lungurus.»

Ma tge vesa el là en il blau cler? Quai n’è bain betg pussaivel! «Ta ferma dragun, guarda, tge bel!» Ma il dragun na fa betg stim e sgola aposta vinavant.

Mauro rampigna sin ina da las alas violettas per vesair meglier – ed alura capiti: il mat perda l’equiliber e croda sco in crap tras l’aria.

«Dragun», cloma el plain anguscha, «ma gida!» Ma quel sgola vinavant.

Mauro serra ils egls e spetga sin in grond sfratg. Ma i dat mo in pitschen ‹plitsch›!

Curius quant loma che l’aua è, loma sco plimas. I va anc adina engiu, alura senta el terra sut ils pes.

Mauro avra ils egls. El stat sin in plaz davant in grond palazi cun bleras turs. Quest palazi ha el vis da surengiu. Dapertut sin il plaz hai laternas stizzas. Tut è stgir e trist.

In chavallet da mar passa speravia. «Ans pos ti gidar?»

Mauro emblida ch’el duvrass sez agid. «Tge duai jau far?»

«La princessa ta po dir tut.»

Ils portals da vaider dal palazi s’avran.

«Ve, la princessa spetga.» In pesch blau fa segn d’entrar. Mauro emprova da chaminar, ma quai na va betg uschè bain. Uschia noda el sur il plaz e svanescha en il suler stgir.

En ina pitschna sala sesa ina matta cun ina cua da pesch ed ina pitschna curuna sin il chau. «Es ti la princessa? Jau ta vuless gidar.»

Ella guarda sin Mauro cun egliuns trists. «Nagin n’è bun da reparar nossa glisch. Nagin!»

«Ma tge è capità?» Pir ussa senta Mauro ch’el è bun da discurrer sut l’aua.

«L’elefant da mar è zappà sin la clav dal cristal etern. Ussa na la pudain nus betg pli duvrar.» La princessa mussa ils dus tocs d’ina clav.

«Mo in mument.» Mauro prenda ils dus tocs e noda or dal palazi, lung d’ina tur siador fin a la surfatscha da la mar. El guarda ensi e vesa betg lunsch davent a girar il dragun. «Spida fieu!» Mauro tegna ad aut ils tocs da la clav, il dragun spida fin ch’il fier è cotschen-fieu, suenter smatga el ensemen las parts, e propi: la clav tegna.

Curt suenter è el puspè tar la princessa. «Nua è voss cristal etern?»

«Quest suler qua a dretga maina fin al cristal.» La princessa cumenza a bragir. «Ma en il stgir na chattain nus betg la via.»

Mauro mussa la clav che glischa anc adina cotschen-fieu.

«Guarda, nus avain ina lampa.» La princessa va ordavant, i va si e giu, tras salas da mangiar e chombras da durmir. La glisch da la clav vegn pli e pli debla e tuttenina èsi stgir.

Mauro n’avess forsa mai chattà il cristal, sch’el na fiss betg crudà sur la cua da l’elefant da mar che fascheva guardia davant il cristal. Svelt mettan els en la clav.

Sche Mauro stuess raquintar tge ch’el vesa ussa, duvrass el almain trais uras.

«Vesas ussa co che la mar glischa?»

Mauro rampigna sin il dies dal dragun. «Pertge n’has betg salvà mai, cura che jau sun crudà en la mar?»

Il dragun ri da quai misterius. «Mo insatgi che croda giu da tschiel è bun da respirar sut l’aua. E quai has ti fatg.»

Il tetg dal mund

«Guarda! Là èn las muntognas da l’Engiadina, muntognas cuvertas cun naiv.» Mauro stat sin il dies da ses dragun verd stgir cun las alas violettas per vesair meglier. El fa in viadi enturn il mund, in viadi che dura in entir onn.

«Na, quai èn las muntognas las pli autas dal mund, quellas numn’ins il tetg dal mund.» El sgola en grondas stortas tras ina val. Ma tge curius! Ils purs che cultiveschan lur terrassas da ris na guardan gnanc si cura ch’els passan.

«N’han quels betg tema?»

Il dragun spida fieu. In pèr uffants vegnan or da lur chasas e givlan dal daletg. Dus vegls che stattan a sulegl salidan cun gronds faziels da nas.

«Has ti tema, sche ti vesas in capricorn, Mauro?»

«Ma tge crais, quai è l’animal da nossa bandiera.»

Il dragun spida uss fieu or da las ureglias. «Qua en quest pajais è il dragun l’animal da la bandiera. Qua essan nus da chasa.»

Els sgolan da la val siadora, i va a dretga ed a sanestra e finalmain vesa Mauro sut las alas violettas ina planira grischa. E là a l’orizont, n’è quai betg...? Ma cler!

«Guarda, là hai anc auters draguns!»

Svelt èn els qua vi, in mut è gist adattà per sa platgar. Tschels dus draguns èn sisum in auter mut. Il dragun grond bitta il pitschen si en l’aria, il pitschen fa in pèr moviments malsegirs cun las alas e croda sin il nas. Promf.

«Ajajaj», di il dragun-mamma. «Pertge na sgolas mai?»

«Sche quai na va betg, mamma!», di il dragun pitschen.

«Ussa hai jau avunda. Jau vom a magliar. En in’ura sas ti sgular. È quai cler?» Il dragun auza las alas e davent è el. Il pitschen cumenza a bragir.

«Pudain nus gidar?» Mauro tira or da satg in faziel da nas.

«Quai è mo in problem da l’equiliber.»

Mauro di insatge en l’ureglia da ses dragun verd stgir e quel svanescha bainbaud davos ina muntogna.

«Ve, mes pitschen, nus n’avain betg da perder temp.»

Ensemen prendan els davent ils craps dad ina senda che maina giu dal mut. Suenter ina mes’ura è il dragun da Mauro puspè enavos. El porta duas rodas d’in camiun, stangas e sugas.

Mauro cumenza a liar las stangas vi da las rodas, el emprova differentas pussaivladads fin ch’el è cuntent.

«Sas ussa sgular?» La mamma dal pitschen dragun è turnada.

Mauro lia las stangas uschia via da las spatlas dal pitschen che las rodas tutgan bain la terra. «Ussa dai!»

Il dragun pitschen curra cun las rodas, tira en las chommas, las alas van si e giu, e finalmain sgola el in toc. «Has vis, mamma?»

«Bun, mes pitschen, bun.» La mamma al brancla ed al dat segir tschient bitschs.

«In curius sistem has inventà, Mauro!»

«Quai han tar nus tut ils uffants. Quai èn rodas d’agid per emprender dad ir cun velo.»

Il dragun verd stgir spida fieu per il cumià e Mauro scurlatta il satgados cotschen.

Il return

Precis in onn è passà dapi che Mauro è partì da chasa. Sin il dies da ses dragun verd stgir cun las alas violettas ha el vis la mar dal sid e las muntognas dal nord, el ha giugà cun Indians, Giapunais ed auters pli. Ed adina è stà il dragun al lieu, cura ch’i fascheva da basegn.

Plaunet è Mauro stanchel. I va vers saira ed i vegn pli e pli fraid. Tge ha mamma empermess, cura ch’el è partì avant in onn? Ch’ella preparia per Mauro liongias engiadinaisas cun tartuffels cura ch’el turnia. Noss mat ha fom.

«Guarda, dragun, là è mes vitg, vesas la staziun, la scola e nossa chasa?» Mauro tira fin vi da las ureglias dal dragun, quel sgola pli bass, las chasas vegnan pli e pli grondas.

«Ta tegna bain, Mauro!» E gia sa platgan els davant baselgia. Mauro perda l’equiliber e croda giu dal dies da ses dragun.

«Sche ti ma dovras puspè ina giada, sche clomas.» E davent è il dragun.

Mauro curra tras las giassas, rampigna sur la saiv dal curtin e scalina.

«Mamma, jau sun puspè qua!»

«Ve en, Mauro, igl è avert.»

«Has preparà ina buna tschaina per mai?»

«Tira or ils chalzers ed als metta davant il stgaudament.»

Curius! Uss è Mauro stà davent in onn e mamma na fa betg stim dad el.

«Tge cuschinas bun?» Mamma è en cuschina e prepara la tschaina. In entir onn ha Mauro mangià la marenda or dal satg miraculus che mamma al ha dà sin via. Uss avess el gugent insatge spezial.

«Igl ha anc rests dal gentar.»

«Tge avais mangià?», vul Mauro savair.

«Quai sas ti bain, mes mat, oz avain nus mangià liongias engiadinaisas cun tartuffels, na ta regordas betg pli?»

«Quai na po betg esser!» Mauro è tut stut. «Ussa hai jau fatg in viadi enturn il mund, in viadi dad in entir onn e...» Pli lunsch na vegn Mauro betg cun ses discurs. Bab vegn en da porta.

«Has fatg tes gir enturn il mund, Mauro?»

«Ma cler, jau hai vis...» Entant ch’els mangian cumenza Mauro a raquintar dal viadi, era ch’el haja lià l’entir tschiel vi dad ina staila.

«Cun tge?», dumonda bab.

«Cun tia suga da pumpiers che jau hai prendì cun mai!»

Pli tard prenda Mauro ses satgados cotschen e va da stgala si. El tira en il pigiama e lava ils dents. Speranza n’è bab betg grit pervia da la suga da pumpiers.

«Buna notg, pitschen Mauro, uss es stanchel, navair?»

«Buna notg, mamma, buna notg, bab. Sun jau ussa stà davent in onn u mo in suentermezdi?»

«Tgi sa?» Bab ri e prenda il maun da Mauro. «Ti has fatg in viadi dad in entir onn e nus avain passentà in bel suentermezdi.»

Mamma al dat in bitsch. «Il temp na va betg per tuts tuttina svelt. Dorma ussa, igl è tard.»

Mauro guarda vi tar la fanestra. Bab observa il tschiel. «Tge fas?»

«Jau guard, sche mia suga da pumpiers tegna quest pais.»

Indicaziuns bibliograficas

Daniel Badraun. Il viadi da Mauro. [Text sco basa per la registraziun dal disc cun il medem titel]. Funtauna: www.liarumantscha.ch e www.simsalabim.rtr.ch. Tut ils dretgs d’autur(a) / chasa editura resalvads. Ediziun epub: www.chattà.ch (2012).